Nghị định 90/2026: Cuộc “Đại Siết” Buộc Nhà Thuốc Phải Chuyển Dịch

Mấy hôm nay lướt Facebook, đi đâu cũng thấy anh chị em trong ngành Dược bàn về Nghị định 90/2026 sẽ áp dụng từ ngày 15/5/2026. Người đang vận hành nhà thuốc chắc đều có chung một cảm giác: vừa áp lực, vừa lo lắng… nhưng cũng hiểu rằng đây là xu hướng sớm muộn gì cũng sẽ tới.

Ở nhiều nước phát triển, thuốc kê đơn đã được kiểm soát rất chặt từ hàng chục năm nay. Bạn gần như không thể ra nhà thuốc để lấy kháng sinh, corticoid hay thuốc điều trị bệnh mạn tính nếu không có chỉ định từ bác sĩ.

Còn ở Việt Nam, quy định về thuốc kê đơn thực ra không hề mới. Nội dung này đã được nhắc tới từ Điều 66 của Luật Dược năm 2005 và sau đó được quy định rõ ràng, chặt chẽ hơn trong Luật Dược 2016.

Chỉ là suốt nhiều năm qua, việc triển khai thực tế vẫn còn khá nhiều khó khăn và vướng mắc, một phần vì thói quen và nhận thức của người dân:

• “Đau họng, ho sốt vài hôm ra nhà thuốc lấy thuốc cho nhanh.”
• “Thuốc cũ dùng hợp rồi thì dùng tiếp.”
• “Đi khám vừa mất thời gian vừa tốn kém.”

Nhà Thuốc Đang Ở Trong “Thế Khó”

Và nhà thuốc thì luôn ở trong thế khó:

• Không hỗ trợ thì khách sang nơi khác.
• Thương khách thì lại lo chưa đúng quy định.

Làm nghề lâu mới hiểu, nhiều khi không phải dược sĩ không biết luật, không muốn tuân thủ, mà là áp lực doanh thu, cạnh tranh và nỗi sợ mất khách khiến nhiều người rơi vào thế khó xử. Nhiều lúc mình còn bị các bác lớn tuổi mắng vì cứng nhắc, “không chịu linh hoạt” như chỗ khác.

Nghị Định 90/2026 Bắt Đầu Siết Chặt Quản Lý Nhà Thuốc

Nhưng giờ cuộc chơi thật sự đã thay đổi. Nghị định 90/2026 bắt đầu siết mạnh hơn với nhiều mức xử phạt đáng chú ý:

• Cung cấp thuốc kê đơn không có đơn hợp lệ có thể bị phạt từ 10–20 triệu đồng.
• Thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng xách tay hay nhập không đúng quy định có thể bị phạt tới 50 triệu đồng.
• Vi phạm nghiêm trọng còn có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc tước chứng chỉ hành nghề.

Vì Sao Việc “Siết” Thuốc Kê Đơn Là Xu Hướng Tất Yếu?

Việc siết lại là cần thiết và xu hướng tất yếu mà Việt Nam phải theo:

• Để thuốc được sử dụng an toàn hơn.
• Để giảm tình trạng kháng kháng sinh.
• Để hạn chế biến chứng do người dân tự ý sử dụng thuốc.
• Và cũng để nghề Dược được nhìn nhận đúng với giá trị chuyên môn vốn có.

Nhưng mình cũng rất đồng cảm với các nhà thuốc, đặc biệt là các nhà thuốc tư nhân nhỏ, vì chắc chắn thời gian tới sẽ khó hơn rất nhiều.

Nhà Thuốc Cần Chuyển Dịch Để Thích Nghi

Và có lẽ đây cũng là lúc ngành bán lẻ dược cần chuyển dịch theo hướng bền vững hơn: giảm phụ thuộc vào thuốc kê đơn và mở rộng thêm các ngành hàng chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh và nâng cao chất lượng sống.

Để thích nghi với giai đoạn mới này, có lẽ các nhà thuốc sẽ cần thay đổi không chỉ cách vận hành mà cả tư duy phát triển:

• Giảm dần phụ thuộc vào thuốc kê đơn.
• Mở rộng thêm các ngành hàng như vitamin, TPCN, dược mỹ phẩm, thiết bị y tế, mẹ & bé, hàng tiêu dùng, chăm sóc cá nhân…
• Chuyển từ tư duy “cung cấp sản phẩm” sang “đồng hành chăm sóc sức khỏe”.
• Tăng hoạt động chăm sóc, theo dõi và kết nối khách hàng lâu dài.
• Nâng vai trò dược sĩ từ người cấp phát thành người tư vấn sức khỏe đáng tin cậy.
• Đầu tư bài bản hơn vào quản lý, truy xuất nguồn gốc, đào tạo đội ngũ và ứng dụng công nghệ.
• Xây dựng cộng đồng khách hàng trung thành thay vì chỉ cạnh tranh về giá.

Tương Lai Ngành Dược Sau Giai Đoạn Chuyển Mình

Giai đoạn đầu chắc chắn sẽ có nhiều áp lực, va chạm và không ít khó khăn cho các nhà thuốc. Nhưng nếu nhìn dài hạn, đây có lẽ là bước chuyển cần thiết để thị trường Dược Việt Nam dần chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và phát triển bền vững hơn.

Hy vọng rằng trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tăng cường truyền thông để người dân hiểu rõ hơn về quy định thuốc kê đơn, từ đó hợp tác và chia sẻ nhiều hơn với nhà thuốc, thay vì đặt toàn bộ áp lực lên người dược sĩ đứng quầy.

Và rồi sau giai đoạn chuyển mình này, những nhà thuốc làm nghề bằng chuyên môn, uy tín và sự tử tế vẫn sẽ có chỗ đứng vững vàng trong lòng khách hàng.

Chúc anh chị em đồng nghiệp thật nhiều bản lĩnh để cùng nhau vượt qua giai đoạn thay đổi này.